خطاهاي اخلاقي در روزنامهنگاري
اعتبار مطبوعات به اين عوامل بستگي دارد: متعهد بودن به حقيقت، پيگيري ِ صحت خبر، رعايت عدالت، واقعبيني و تعهد به تفاوت و قايل شدن ميان اخبار و تبليغات. بهدست آوردن اين اهداف و احترام به ارزشهاي اخلاقي و حرفهاي نميتواند تحميلي باشد. اينها مسووليت خاص روزنامهنگاران و رسانهها است. در جامعهاي آزاد، اين افکار عمومي است که نهايتا پاداش يا جزا ميدهد.
در وبلاگي به نشاني http://samieiany.blogfa.com آمده است: در روزنامهنگاري خطاهاي اخلاقي رخ ميدهد. ممکن است بعضي خبرنگاران به ارايه اطلاعات ساختگي مبادرت کرده، يا برخي از سردبيران از منابع مختلف پول دريافت کرده باشند يا اينکه ارگانهاي خبري، تبليغات را به شکل اخبار منتشر کردهاند. هنگامي که چنين اتفاقاتي رخ ميدهد، افکار عمومي حق دارد که همه آنچه را که در رسانههاي خبري مشاهده ميشود مورد سوال قرار دهد. آنگاه که روزنامهنگاران خلاف اصول اخلاقي رفتار ميکنند، همه روزنامهنگاران و همه ارگانهاي خبري آسيب ميبينند، چراکه چنين رفتاري، درستي و صحت تمام حرفه روزنامهنگاري را زير سوال ميبرد.
هنگاميکه اعتبار يک روزنامه آسيب ميبيند طبيعتا توان بقاي اقتصادي يک ارگان خبري هم لطمه ميخورد.
کارکنان برخي دفاتر خبري، از افرادي که در رأس هستند تا رتبههاي پايينتر دچار سردرگمي ميشوند. هرگاه که مساله يا مشکل غيرقابل حلي پيش آيد، مدير ارشد تصميم ميگيرد که چه واکنشي بايد صورت گيرد. امتياز اين شيوه سرعت عمل آن است، ولي شيوهاي است مستبدانه. اين شيوه براي روزنامهنگاران، در جهت تصميمگيري صحيح هنگامي که مدير ارشد در دسترس نيست و آنها با مسالهاي روبرو هستند، مفيد واقع نميشود. به همين دليل بسياري از اتاقهاي خبر فرآيندي براي تصميمگيري اخلاقي برميگزينند که حساب شدهتر است و به همه روزنامهنگاران کمک ميکند تا در شرايط متفاوت قادر به تصميمگيري صحيح باشند.
عبور از مراحل مختلف براي تصميمگيريهاي اخلاقي، روزنامهنگاران و ارگانهاي خبري را در موقعيتي قرار ميدهد که بتوانند آشکارا اقدامات خود را توجيه کنند. با توضيح اين که چه کاري و چرا انجام شده روزنامه نگاران ميتوانند اعتماد مردم را بيشتر جلب کنند و اعتماد افکارعمومي به آنها را موجه جلوه دهند.
اتاقهاي خبري که به تصميمگيريهاي اخلاقي بها ميدهند، مطمئنا اين موضوعات را پيش از اين که تنگنايي به وجود آيد مورد بحث قرار ميدهند. برخي اتاقهاي خبر جلسات متعددي براي بحث درباره موقعيتهايي فرضي برگزار ميکنند. روزنامهنگاراني که با ذهني باز، شنيدن را تمرين ميکنند و احساسات خود را در کنترل دارند و از انعطافناپذيري درباره ديدگاهشان خودداري ميکنند قادر خواهند بود که در هنگام رودررويي با موضوعي اخلاقي اين مهارتها را به کار گيرند.
ارگانهاي خبري اغلب با تضادي ميان استانداردهاي جامعه و قابل انتشار بودن اخبار روبرو هستند؛ حل چنين مشکلي نيازمند تصميمگيري اخلاقي است. تصور کنيد که يک مقام منتخب هنگام صحبت درباره يکي از اعضاي گروه مخالف، ناسزايي نژادي به کار برده است. بعضي روزنامهها ممکن است دقيقا کلماتي که آن مقام به کار برده را به چاپ برسانند و بقيه ممکن است چند کلمه و به دنبال آن چند نکته از سخنان او را به کار برند بدون آن که کاملا از او نقل قول کنند. برخي ديگر از روزنامهها ممکن است فقط گزارش دهند که آن مقام هنگام صحبت، از کلماتي توهينآميز استفاده کرده است.
سردبيران روزنامهها بر اساس برداشت خود از تحمل خوانندگانشان، راه حلهاي گوناگون انتخاب خواهند کرد. اما گاهي آنها تصميمي را به اجرا در ميآورند که ميدانند سبب رنجش برخي خوانندگانشان خواهد شد. سردبيران هنگام انتخاب عکسها و يا ويديويي شوکهآور که ممکن است خوانندگان، آنها را ناخوشايند بيابند با همين مشکل روبرو هستند، اما احتمالا چنان انتخابي، بهترين راه براي بيان گزارشي مهم است.
به منظور کاهش گزند چنين انتخابي، اکنون بسياري از مديران خبري دليل انتخاب خود را يا در خود مطلب و يا در يادداشت سردبير که در حاشيه گزارش چاپ ميشود توضيح ميدهند. روزنامه نگاران با توضيح تصميمات خود به مردم، اصل راهنماي حرفه خود يعني مسووليتپذير بودن را در عمل به اجرا ميگذارند.
آخرین به روزرسانی : 9/5/1388 | 326 بازدید | نسخه قابل چاپ



بیاد احمد بورقانی
اگر بهمن تبرئه شود
بياييد دعا كنيم ...
پشت پرده توقيف روزنامه همشهري
لغو امتياز،رويه تازه و خلاف قانون هيئت نظارت بر مطبوعات

